تئوری اسناد در مدیریت منابع انسانی و ادراک در قرآن
ادبیات هر زبانی در بردارنده اصطلاحات و جملات گوناگون کنایی و ادبی است که میتوان با آنها مفاهیم مختلفی چون تعجب، ترس، احترام و مانند آنرا به مخاطب منتقل کرد. قرآن نیز در آیاتی؛ مانند «الْحَاقَّةُ. مَا الْحَاقَّةُ .وَ ما أَدْراکَ مَا الْحَاقَّة»[1] و سیاقهای مانند آن، از این صنعت ادبی به خوبی بهره برده و منزلت قیامت و ترس از آن را با نهایت زیبایی در دل خواننده جای میدهد. برای فهم بهتر این عبارت آنرا از نظر دستور عربی مورد بررسی قرار میدهیم.
همانگونه که در زبان فارسی برای جلب توجه بیشتر مخاطب، کلمه مبهمی را در اول جمله ذکر میکنیم، در زبان عربی نیز از همین فن برای بیان مطالب مهم استفاده میشود؛ مثلاً میگوییم «روز قیامت، چیست آن روز؟» و وقتی بخواهیم عظمت مطلب را بیشتر به تصویر بکشیم خود کلمه را دوباره تکرار میکنیم: «روز قیامت، چیست روز قیامت؟». در آیه ذکر شده در بالا نیز به جای آنکه گفته شود «الحاقة ما هی؟»[2] جهت بیان عظمت و بزرگی قیامت گفته شده است «الْحَاقَّةُ مَا الْحَاقَّةُ».
با توجه به دستور زبان عربی کلمه « الْحَاقَّةُ» اول مبتدا و تمام جمله « مَا الْحَاقَّةُ » خبر برای آن است که در جمله خبر نیز کلمه «ما» برای استفهام بوده و مبتدا قرار گرفته است.
در آیه دوم، یعنی « وَ ما أَدْراکَ مَا الْحَاقَّة »، نهایت عجز و ناتوانی مخاطب در درک عظمت قیامت به رخ کشیده میشود. فعل «أدری» از ریشه (د ر ی) به معنای علم و دانایی است، و کلمه «ما» در ابتدای جمله برای استفهام است. بنابر این، عبارت « ما أَدْراکَ » بدین معنا است: «چه چیز به تو علم داده و تو را فهمانیده است؟». به این نوع پرسش در زبان عربی، استفهام انکاری میگویند که به مراتب از اعلام یک خبر، تأثیر بیشتری در انکار مفهوم جمله دارد. مثلاً وقتی گفته میشود «چه کسی اجازه انجام فلان کار را به تو داد؟»، با تأکید میفهماند که او هیچ اجازهای نداشت. در این آیه از قرآن نیز وقتی با این نوع استفهام سؤال میشود، یعنی با تأکید بیشتری خبر می دهد و میفهماند که هیچ چیز و هیچ کس، علم و درک چیستی قیامت را به انسانها نداده است.
به گفته بسیاری از مفسران و اندیشمندان نحوی، استفاده از این تعبیر کنایی، نشان از نهایت اهمیت یک چیز داشته و گاه با بزرگداشت قدر و منزلت آن چیز، ترس و بیم را نیز در دل مخاطب خود مینشاند.[3]
با توجه به قواعد دستور زبان عربی، فعل «أدری» به معنای «أعلم»[4] و سه مفعولی بوده که در مثال ما، جمله «ما الحاقة» جانشین مفعول دوم و سوم آن شده است.
[1] . الحاقة، 1 -3.
[2] . حاقة هم خانواده با کلمه «حقّ» بوده و مقصود از آن قیامت است؛ و از آن جهت که قیامت یک حقیقت ثابت و انکار ناپذیر است و یا به دلیل اینکه در روز قیامت حق هر کس از خیر و شر داده میشود، به آن حاقة گفتهاند. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، تحقیق، میردامادی، ج10، ص54، دار الفکر، بیروت، 1414ق؛ طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 19، ص 392، دفتر انتشارات اسلامى، قم، 1417ق.
[3] . زمخشری، محمود، الکشاف عن حقائق غوامض القرآن، ج 4، ص 598، دارالکتاب العربی، بیروت، 1407ق؛ المیزان، همان.
[4] . امام باقر(ع) نیز در حدیثی فرموده اند: «هر جا عبارت ما أدرک آمده است، به معنای ما أعلمک میباشد». قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، ج 2، ص 423، تحقیق موسوی جزائری، دار الکتاب، قم، 1404ق.
ابزارهای ادراک در قرآن - پایگاه مجلات تخصصی نور
www.noormags.com/view/fa/articlepage/7471 - Translate this pageتصویر صفحه 10دانلود و محتوای مقاله ابزارهای ادراک در قرآن در مجله (نشریه) پژوهش های قرآنی شماره پاييز و زمستان 1377 - شماره 15 و 16.پرتال جامع علوم انسانی - ابزارهای ادراک در قرآن
www.ensani.ir/fa/content/134956/default.aspx - Translate this pageابزارهای ادراک در قرآن. سید موسی صدر. یکى از کارکردهاى روح و روان انسان، دانستن و ادراک و یا به سخن دیگر، ارتباط علمى و شناختى است. اگر نگوییم اساسى ترین ...ابزارهای ادراك در قرآن 2
www.tebyan.net › ... › خدمات › مطالب روزانه اعضاء - Translate this page26 دسامبر 2010 – ابزارهای ادراك در قرآن 2. توسط : ya mahdi10. غزالى در احیاء علوم الدین مى نویسد: (دلرا دو معنى باشد، یكى گوشت صنوبرى شكل، كه در جانب چپ سینه ...معرفی شعور و ادراک غیر بشری از دیدگاه وحی در قرآن
astrotalk.ir › انجمن › گوناگون › هوش فرا زمینی - Translate this page29 فوریه 2008 – مقدمه مقاله حاضر ، تحقیقی علمی و قرآنی در ارتباط با امکان وجود شعور و ادراک غیر انسا.ابزارهاي ادراك در قرآن
icnc.ir/index.aspx?pid=289&metadataID... - Translate this pageابزارهاي ادراك در قرآن. پدیدآورندگان : موسي صدرحسيني(پديدآور). نوع : متن. جنس : مقاله الكترونيكي. زبان : فارسي. صاحب محتوا : موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان ...تسبيح موجودات 2 - نمونه هايى از ادراك تسبيح در قرآن
www.lailatolgadr.net › ... › تسبيح موجودات - Translate this page12 مارس 2011 – فهرست مقاله. تسبيح موجودات 2 · در محضر حكيم الهى صدرالمتألهين شيرازى (ره ) · نقل كلام برخى از اهل معرفت · نمونه هايى از ادراك تسبيح در قرآن · منابع ...ادراک حسی در قران
www.ariaeyan.com › ... › روانشناسي عمومي - Translate this page1 post - 1 author - 14 Aug 2009ادراك حسي در قرآن خداوند متعال، اراده كرده است كه كليد امكانات و وسايل فردي زندگي و بقا را در اختيار حيوان و انسان قرار دهد. از اين رو، علاوه بر انگيزه.ابزارهاي ادراك در قرآن - دفتر امام جمعه شهرستان بافت
www.yascms.ir/index.php?module=News...id... - Translate this page19 ژانويه 2010 – yascms.ir, دفتر امام جمعه شهرستان بافت, ابزارهاي ادراك در قرآن , آرشیو موضوعی.مديريت از ديدگاه قرآن و سنت - پایان نامه های دانشگاهی
www.nahad.ir/payannamehdini/Detail.php?... - Translate this page... اسلامي و برخي روشهاي اجرايي آن را در قرآن و سنت معصومين (قول ـ فعل ـ تقرير) استخراج ... و ادراک در مدیریت اسلامی ارتباطات ادراک نقش ادراک در مدیریت ادراک در قرآن ...در قرآن جمله «ما ادراک» در مواردی آمده است. آنرا توضیح دهید، چرا خداوند آنرا ...
www.islamquest.net › ... › گنجینه پاسخها › قرآن - Translate this page30 ا کتبر 2012 – ادبیات هر زبانی در بردارنده اصطلاحات و جملات گوناگون کنایی و ادبی است که میتوان با آنها مفاهیم مختلفی چون تعجب، ترس، احترام و مانند آنرا به ...
تعلیم و تربیت....و...مدیریت از دیدگاه قرآن و حدیث ( چهارده معصوم علیهم السلام )،